Van sommige mensen horen we niets anders dan dat de rijken steeds rijker worden en de armen steeds armer. Dat is niet waar. Dat is aantoonbaar onjuist. Dat is een leugen.
De rijken worden rijker, inderdaad. Maar de armen worden ook steeds rijker, althans bij ons. Armoede in Nederland is een kwestie van definitie, waarbij de definitie zodanig is opgesteld dat er altijd armen zullen blijven. Ik ben niet sarcastisch, ik stel een feit vast.
Armen in Nederland hebben allemaal stromend water en electriciteit. Armen in Nederland hebben allemaal voldoende kleding en voldoende te eten. Armen in Nederland hebben allemaal een mobiele telefoon en een televisie. Veel armen in Nederland hebben een auto. Is het erg om arm te zijn in Nederland? Als je je eigen situatie afzet tegen de bankiers die de bonussen ontvangen doe je geen oog meer dicht. Als je je eigen situatie afzet tegen een derderangs verdediger bij Willem II trouwens ook niet.
Maar als je de situatie van armen in Nederland afzet tegen de situatie van de meeste andere mensen op deze aardkloot, of als je de situatie van Nederland slechts drie decennia geleden in ogenschouw neemt, dan zou het kunnen dat je je realiseert dat een arme in Nederland een beter leven heeft dan 99% van de wereldbevolking in de eeuwen hiervoor. Als honderd jaar geleden de kroonprins griep had gekregen was hij overleden. Vandaag de dag wordt de armste Nederlander behandeld voor aandoeningen op een wijze die tot voor kort ondenkbaar was.
Sommige feiten zijn niet te weerleggen – daarom noemen we ze ook feiten. Levensverwachting en zuigelingensterfte zijn zulke onweerlegbare feiten, ze trekken zich niets aan van ideologie. In alle kapitalistische samenlevingen is die levensverwachting spectaculair gestegen en de zuigelingensterfte gedaald. Kapitalistische samenlevingen zijn ook veel schoner – groener, als je wilt- dan arme socialistische samenlevingen. Dus als je het plan hebt je vast te binden aan een boom – doe dat dan eens in Wit-Rusland (als je durft).
En als moddervette bureaucratieën zoals in China eindelijk een stapje opzij zetten en het individu wat vrijheid krijgt om geld te verdienen zijn de resultaten ronduit spectaculair – zeker als we in aanmerking nemen onder welk repressief, collectivistisch regime van rauwe tirannie de Chinezen millennia lang hebben moeten leven.
En dan nog: vraag eens aan die nieuwe middenklasse in China, in Wit-Rusland, in Vietnam of ze overnieuw willen beginnen als arme sloeber in de VS. En moet je dan eens kijken hoe hard ze naar het vliegtuig rennen.
